Cortana trên Windows đã ngừng hỗ trợ
Cortana với vai trò trợ lý ảo độc lập trên Windows đã bị Microsoft khai tử từ mùa xuân năm 2023. Các thao tác kích hoạt qua Settings, phím tắt Windows + C hay khẩu lệnh "Hey Cortana" mô tả trong nhiều bài hướng dẫn cũ hiện không còn hoạt động.
Nếu bạn cần điều khiển máy tính bằng giọng nói, phần "Giải pháp thay thế Cortana hiện nay" bên dưới sẽ hướng dẫn dùng Voice Access và Microsoft Copilot trên Windows 11.
Cortana là gì và Cortana còn dùng được không là câu hỏi mà rất nhiều khách hàng vẫn hỏi TechCare Đà Nẵng khi mang máy tính cũ đến kiểm tra. Trong bài viết này, TechCare sẽ giải thích Cortana từng là gì, vì sao Microsoft ngừng hỗ trợ, và bạn nên chuyển sang công cụ nào để tiếp tục điều khiển máy bằng giọng nói.
Cortana là gì?
Cortana là gì? Đây là trợ lý ảo do Microsoft phát triển, ra mắt lần đầu trên Windows Phone năm 2014 và sau đó được tích hợp vào Windows 10 từ năm 2015. Trước khi bị khai tử, Cortana cho phép người dùng điều khiển máy tính bằng giọng nói: tra cứu thông tin, đặt lời nhắc, bật/tắt Wi-Fi, trò chuyện cơ bản và tìm kiếm nhanh ngay trong thanh Search hoặc trình duyệt Edge. Cortana từng hỗ trợ nhiều ngôn ngữ, nhưng không có phiên bản tiếng Việt trong suốt vòng đời của sản phẩm.
Cortana là gì?
Tham khảo ngay:
Cortana trên Windows còn dùng được không?
Không. Theo trang hỗ trợ chính thức của Microsoft, Cortana với vai trò ứng dụng độc lập trên Windows đã ngừng được hỗ trợ từ mùa xuân năm 2023. Nếu bạn mở lại ứng dụng Cortana trên một máy Windows 11 hiện tại, hệ thống sẽ hiển thị thông báo ứng dụng đã bị ngừng (deprecated) thay vì hoạt động bình thường.
Các mốc thời gian quan trọng liên quan đến việc ngừng hỗ trợ Cortana:
- Mùa xuân 2023: Cortana ngừng hỗ trợ với vai trò ứng dụng độc lập trên Windows.
- Mùa thu 2023: Cortana trên Teams mobile, Microsoft Teams Display, Microsoft Teams Rooms và Outlook mobile cũng bị ngừng.
- Tháng 6/2024: Tính năng tìm kiếm bằng giọng nói và Play My Emails trong Outlook mobile ngừng hoạt động.
Vì sao Microsoft ngừng hỗ trợ Cortana?
Microsoft chuyển trọng tâm sang các trợ lý AI thế hệ mới có khả năng xử lý ngôn ngữ tự nhiên mạnh hơn, cụ thể là Microsoft Copilot (trước đây gọi là Windows Copilot/Bing Chat). Thay vì tiếp tục phát triển song song hai trợ lý ảo, hãng gộp các tính năng năng suất — như tra cứu, soạn nội dung, hỗ trợ công việc — vào Copilot và các tính năng trợ năng vào Voice Access.
Bảng so sánh: Cortana cũ → Giải pháp thay thế hiện nay
| Tính năng Cortana trước đây | Giải pháp/hiện trạng hiện nay |
| Mở/chuyển ứng dụng, gõ văn bản bằng giọng nói | Voice Access (Windows 11) — hoạt động offline |
| Tìm kiếm, đặt lời nhắc bằng giọng nói | Windows Search + Microsoft Copilot |
| Trò chuyện, hỏi đáp, hỗ trợ tác vụ hằng ngày | Microsoft Copilot (Windows 11) |
| Gọi bằng phím tắt Windows + C | Windows + C hiện mở Copilot (nếu đã cài, không còn liên quan Cortana) |
| Nghe/soạn email bằng giọng nói trên Outlook mobile (Play My Emails) | Đã ngừng từ tháng 6/2024, chưa có tính năng thay thế 1:1 |
Giải pháp thay thế Cortana hiện nay
Voice Access (Windows 11) — điều khiển máy bằng giọng nói
Voice Access là tính năng trợ năng có sẵn trên Windows 11 (từ phiên bản 22H2 trở lên), cho phép điều khiển toàn bộ máy tính và nhập văn bản chỉ bằng giọng nói. Bạn có thể mở/chuyển ứng dụng, duyệt web, đọc và soạn email bằng giọng nói. Điểm khác biệt lớn so với Cortana trước đây là Voice Access dùng công nghệ nhận diện giọng nói xử lý ngay trên máy (on-device) nên hoạt động được cả khi không có Internet.
Cách bật Voice Access:
Vào Settings > Accessibility > Speech.
Bật công tắc Voice access, tải gói nhận diện giọng nói ngoại tuyến khi được yêu cầu.
Có thể chọn tự động khởi động Voice Access mỗi khi đăng nhập máy.
Lưu ý: Voice Access hiện hỗ trợ một số ngôn ngữ như tiếng Anh, Tây Ban Nha, Pháp, Đức, Trung, Nhật và chưa có phiên bản tiếng Việt, tương tự tình trạng của Cortana trước đây.
Microsoft Copilot — trợ lý AI hỏi đáp
Microsoft Copilot là trợ lý AI tích hợp sẵn trên Windows 11, phù hợp cho việc hỏi đáp, tóm tắt nội dung, soạn thảo văn bản hoặc gợi ý thao tác trên máy. Bạn có thể mở Copilot bằng phím tắt Windows + C (nếu ứng dụng Copilot đã được cài và bật) hoặc nhấn phím Copilot trên các bàn phím có sẵn phím này.
Copilot không phải là bản thay thế 1:1 của Cortana — Copilot tập trung vào trò chuyện và tạo nội dung bằng AI, còn việc điều khiển giao diện máy bằng giọng nói (mở app, click, cuộn trang) vẫn nên dùng Voice Access.
Máy đang chạy Windows 10 thì sao?<
Windows 10 đã chính thức hết hỗ trợ từ ngày 14/10/2025. Máy tính chạy Windows 10 vẫn hoạt động bình thường sau mốc này, nhưng sẽ không còn nhận bản vá bảo mật, bản cập nhật tính năng hay hỗ trợ kỹ thuật từ Microsoft, khiến máy dễ gặp rủi ro về virus và bảo mật hơn theo thời gian.
Nếu máy của bạn vẫn đang chạy Windows 10, có 3 hướng xử lý:
- Nâng cấp lên Windows 11 miễn phí nếu máy đủ điều kiện phần cứng (kiểm tra tại Settings > Update & Security > Windows Update).
- Đăng ký chương trình Extended Security Updates (ESU) dành cho người dùng cá nhân để tiếp tục nhận bản vá bảo mật đến 12/10/2027 nếu máy chưa thể lên Windows 11 ngay.
- Cân nhắc đổi sang máy mới hỗ trợ Windows 11 nếu phần cứng đã quá cũ, đặc biệt với máy dùng để làm việc, lưu trữ dữ liệu quan trọng.
Kinh nghiệm từ TechCare
Qua thực tế sửa chữa và tư vấn tại cửa hàng, TechCare nhận thấy phần lớn khách hàng hỏi về Cortana đang dùng laptop cũ chạy Windows 10 nhiều năm, chưa từng kiểm tra khả năng lên đời Windows 11. Trước khi tìm cách "kích hoạt" lại các tính năng cũ, bạn nên kiểm tra cấu hình máy (CPU, TPM 2.0, RAM) để biết máy có đủ điều kiện lên Windows 11 hay không — việc này ảnh hưởng trực tiếp đến bảo mật lâu dài của máy, không chỉ riêng tính năng trợ lý ảo.
Nếu không chắc máy có tương thích Windows 11 hay nên chọn ESU, ban kỹ thuật TechCare có thể kiểm tra cấu hình và tư vấn phương án phù hợp trực tiếp trên máy của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào nên nhờ kỹ thuật viên TechCare?
Bạn nên mang máy đến TechCare kiểm tra trực tiếp nếu:
- Không chắc máy có đủ điều kiện nâng cấp lên Windows 11 hay không.
- Máy chạy Windows 10 đã hết hỗ trợ nhưng chưa biết nên chọn ESU hay đổi máy mới.
- Muốn cài đặt, cấu hình Voice Access hoặc Copilot nhưng gặp lỗi không rõ nguyên nhân.
- Máy có dấu hiệu chậm, giật, hoặc nghi ngờ dính virus sau thời gian dài không cập nhật bảo mật.
Nguồn tham khảo
- Microsoft Support – End of support for Cortana (support.microsoft.com)
- Microsoft Support – Windows 10 support has ended on October 14, 2025 (support.microsoft.com)
- Microsoft – Windows 10 Consumer Extended Security Updates (ESU) (microsoft.com)
- Microsoft Support – Set up voice access / Use voice access to control your PC (support.microsoft.com)
- Microsoft Support – Getting started with Copilot on Windows (support.microsoft.com)
Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia TechCare | Cập nhật: Tháng 9/2026
